De moord op Birna Brjánsdóttir: de zaak die IJsland in 2017 schokte

In januari 2017 verdween de 20-jarige Birna Brjánsdóttir na een avond uit in het centrum van Reykjavík. Enkele dagen later werd haar lichaam gevonden op een afgelegen strand in het zuidwesten van IJsland.

De zaak groeide uit tot een van de meest spraakmakende moordzaken in de moderne IJslandse geschiedenis en veranderde het veiligheidsgevoel in een land dat bekendstaat als een van de veiligste ter wereld.

De verdwijning in Reykjavík

In de vroege ochtend van 14 januari 2017 werd Birna vastgelegd op beveiligingscamera's terwijl zij over Laugavegur liep, de belangrijkste straat van Reykjavík. Het was rond 05.25 uur.

Enkele seconden later verscheen een rode Kia Rio in beeld.

Dat was het laatste moment waarop Birna levend werd gezien.

In een land waar moord uitzonderlijk zeldzaam is, veroorzaakte haar verdwijning nationale onrust.

Het politieonderzoek

De politie achterhaalde dat de rode Kia Rio was gehuurd door Thomas Møller Olsen, bemanningslid van de Groenlandse vissersboot Polar Nanoq, die aangemeerd lag in de haven van Hafnarfjörður.

In de huurauto werd een grote hoeveelheid bloed aangetroffen. Forensisch onderzoek bevestigde dat het bloed toebehoorde aan Birna Brjánsdóttir.

Acht dagen na haar verdwijning werd haar lichaam gevonden bij de vuurtoren van Selvogsviti, ongeveer 40 kilometer van Reykjavík.

De autopsie wees uit:

• Meerdere slagen tegen hoofd en gezicht

• Sporen van wurging

• Doodsoorzaak: verdrinking

Het proces tegen Thomas Møller Olsen

Thomas Møller Olsen werd aangeklaagd voor:

• Moord

• Drugssmokkel (ongeveer 20 kilo hasj aan boord van het schip)

Tijdens de rechtszaak presenteerde het Openbaar Ministerie onder meer:

• Het bloed van Birna in de huurauto

• DNA van de verdachte op de veters van haar laarzen

• Vingerafdrukken op haar rijbewijs

• Camerabeelden waarop te zien was dat hij de auto probeerde schoon te maken

Op 29 september 2017 werd hij door de rechtbank van Reykjanes schuldig bevonden en veroordeeld tot 19 jaar gevangenisstraf.

In 2018 bevestigde het Hof van Beroep de veroordeling.

Nationale impact in IJsland

Meer dan 800 vrijwilligers namen deel aan de zoekactie naar Birna.

De hashtag #ÉgErBirna ("Ik ben Birna") werd een symbool van solidariteit. Duizenden mensen namen deel aan stille tochten in Reykjavík. Haar uitvaart in de kerk Hallgrímskirkja werd bijgewoond door nationale leiders.

De moord leidde tot maatschappelijke discussies over:

• Veiligheid in de openbare ruimte

• Cameratoezicht in Reykjavík

• Bescherming van vrouwen

Voor veel IJslanders betekende de zaak het einde van een vanzelfsprekend gevoel van veiligheid.

Waarom kreeg deze zaak zoveel aandacht?

De zaak Birna Brjánsdóttir werd internationaal gevolgd omdat:

• IJsland een van de laagste moordcijfers ter wereld heeft

• Er geen eerdere band was tussen slachtoffer en dader

• De veroordeling sterk leunde op forensisch bewijs en camerabeelden

• Het land collectief werd geraakt door de gebeurtenis

Birna was 20 jaar oud. Ze werkte, had vrienden en toekomstplannen. Ze liep simpelweg naar huis in haar eigen stad.

Conclusie

De moord op Birna Brjánsdóttir blijft een van de meest aangrijpende misdaadzaken in de recente geschiedenis van IJsland.

Thomas Møller Olsen zit zijn straf van 19 jaar uit.

Hoewel de juridische procedure is afgerond, blijft de maatschappelijke impact voelbaar in IJsland.

YOUTUBE

https://www.youtube.com/channel/UCFKaEdWWfATh1ophXocm1ag

PODCAST

https://shows.acast.com/true-crime-24-ederlands