Het bloedbad van Narsaq: De dodelijkste schietpartij in Groenland

Op 1 januari 1990 veranderde een nieuwjaarsfeest in het kleine Groenlandse stadje Narsaq in de dodelijkste schietpartij in de geschiedenis van het land. Wat een feestelijke nacht had moeten zijn, eindigde in een tragedie toen een 18-jarige jongen gewapend terugkeerde naar een feest en het vuur opende op zijn eigen gemeenschap.

Bij de aanval kwamen zeven mensen om het leven en raakte één persoon levensgevaarlijk gewond. Meer dan dertig jaar later geldt het bloedbad van Narsaq nog steeds als een van de meest schokkende misdaden die ooit in Groenland zijn gepleegd.

Een kleine stad in het zuiden van Groenland

Narsaq ligt in het zuiden van Groenland, in de gemeente Kujalleq. In 1990 telde de stad ongeveer 1.500 tot 2.000 inwoners. Het was een hechte gemeenschap waarin bijna iedereen elkaar persoonlijk kende.

Het leven in Narsaq draaide om visserij, jacht en kleinschalige industrie. Vuurwapens waren in veel huishoudens gebruikelijk en werden vooral gebruikt voor de jacht op zeehonden en ander wild. De regelgeving rond wapenbezit was aanzienlijk minder streng dan in het vasteland van Denemarken.

De stad beschikte slechts over basisinfrastructuur: een klein ziekenhuis, een politiebureau en beperkte hulpdiensten. Ernstige geweldsmisdrijven waren zeldzaam, en niets in de recente geschiedenis van Narsaq had de gemeenschap voorbereid op wat er zou gebeuren.

Wie was Abel Mikaelsen Klemmensen?

Abel Mikaelsen Klemmensen werd geboren in 1971 en groeide op in Narsaq. Hij woonde bij zijn ouders en had minstens één broer. Net als veel jongeren in de stad nam hij deel aan het sociale leven en bezocht hij lokale bijeenkomsten.

Volgens beschikbare verslagen had Klemmensen geen bekend strafblad en stond hij vóór het bloedbad niet bekend om gewelddadig gedrag. Hij werd omschreven als een rustige jongeman.

Zijn familie bezat vuurwapens, wat in Groenland gebruikelijk was vanwege jachttradities. Een van deze wapens zou later het moordwapen worden bij de dodelijkste misdaad in de geschiedenis van het land.

Het nieuwjaarsfeest

In de nacht van 31 december 1989 werd een nieuwjaarsfeest gehouden in een wooncomplex in de wijk Ungbo in Narsaq. Bewoners van alle leeftijden waren aanwezig en alcohol werd geconsumeerd als onderdeel van de viering.

Klemmensen was op het feest samen met zijn broer en zijn beste vriend. In de loop van de avond ontstond er een ruzie tussen Klemmensen en zijn beste vriend over een meisje dat op het feest aanwezig was.

Klemmensen voelde zich verraden toen zijn vriend de kant van het meisje koos tijdens de ruzie. De exacte details van het conflict zijn onduidelijk, maar getuigen beschreven Klemmensen later als boos en vernederd.

Na de confrontatie verliet Klemmensen het feest en ging naar huis.

De beslissing om te doden

In het huis van zijn ouders nam Klemmensen een fatale beslissing. Later gaf hij toe dat hij besloot terug te keren naar het feest om alle aanwezigen te doden en daarna zelfmoord te plegen.

Hij haalde een halfautomatisch jachtgeweer uit de woning van zijn ouders en keerde terug naar het wooncomplex waar de nieuwjaarsviering nog steeds aan de gang was.

In de vroege uren van 1 januari 1990 betrad Klemmensen het gebouw, gewapend met het geweer.

Het bloedbad

Klemmensen bewoog zich door twee kamers op de begane grond waar feestgangers bijeen waren. Hij opende het vuur en schoot mensen systematisch in het hoofd.

Onder de gewonden bevond zich ook zijn eigen broer, die in de wang werd geraakt maar overleefde. Een andere jongeman van 22 jaar raakte levensgevaarlijk gewond en overleefde eveneens.

Zeven mensen kwamen om bij de aanval. De slachtoffers waren drie mannen van 18, 33 en 34 jaar en vier vrouwen van 18, 19, 26 en 29 jaar. Allen stierven aan schotwonden in het hoofd.

Vijf slachtoffers stierven ter plaatse. Twee anderen werden overgebracht naar het kleine ziekenhuis van Narsaq, waar zij enkele uren later aan hun verwondingen bezweken.

Het kleine stadje werd overspoeld door shock en rouw. In een gemeenschap van minder dan 2.000 mensen kende bijna iedereen een of meer van de slachtoffers.

Arrestatie en bekentenis

Na de schietpartij pleegde Klemmensen niet de zelfmoord die hij had gepland. Hij werd gearresteerd door de lokale politie en in hechtenis genomen.

Vanwege de beperkte detentiefaciliteiten in Groenland werd hij aanvankelijk vastgehouden op het lokale politiebureau. Rechercheurs ondervroegen overlevenden en getuigen, waaronder Klemmensens gewonde broer.

Tijdens het verhoor bekende Klemmensen de schietpartij. Hij gaf toe dat hij naar het feest was teruggekeerd met de bedoeling alle aanwezigen te doden en daarna zelfmoord te plegen.

Hij verklaarde dat zijn motivatie woede en een gevoel van verraad was na de ruzie met zijn beste vriend.

Aanklachten en gerechtelijke procedure

Klemmensen werd formeel aangeklaagd voor zevenvoudige moord en één poging tot moord.

Omdat Groenland geen zwaarbeveiligde gevangenis had die geschikt was voor iemand die van meerdere moorden werd beschuldigd, werd Klemmensen overgebracht naar Denemarken voor detentie en berechting.

De zaak werd behandeld volgens Deense juridische procedures, aangezien Groenland een autonoom gebied is binnen het Koninkrijk Denemarken.

Gezien het overweldigende bewijs en zijn bekentenis richtte het proces zich minder op het vaststellen van schuld en meer op psychiatrische evaluaties en de strafmaat.

Psychiatrische evaluatie

Tijdens het onderzoek werd Klemmensen psychiatrisch onderzocht. De psychiaters stelden bij hem een narcistische persoonlijkheidsstoornis vast.

De evaluatie suggereerde dat Klemmensen een zogenoemde "narcistische woede" ervoer nadat hij zich verraden en vernederd voelde tijdens de ruzie op het feest.

De artsen concludeerden echter ook dat hij strafrechtelijk verantwoordelijk was voor zijn daden. Hij was niet psychotisch en begreep het verschil tussen goed en kwaad op het moment van het bloedbad.

De psychiatrische diagnose werd meegenomen bij de strafoplegging, maar vormde geen juridische verdediging.

Vonnis en detentie

In maart 1991, ongeveer 14 maanden na het bloedbad, werd Klemmensen schuldig bevonden.

De rechtbank veroordeelde hem tot onbepaalde detentie in een psychiatrische instelling. Dit betekende dat hij vastgehouden zou worden totdat de autoriteiten zouden bepalen dat hij geen gevaar meer vormde voor de samenleving.

Hij werd overgebracht naar de gevangenis van Herstedvester in Denemarken, een zwaarbeveiligde inrichting voor gedetineerden die psychiatrische behandeling nodig hebben.

Het vonnis weerspiegelde zowel de ernst van de misdaad als de inschatting van de rechtbank dat Klemmensen een langdurig risico voor de openbare veiligheid vormde.

Het leven na het bloedbad

Klemmensen bracht ongeveer 25 jaar in detentie door in Denemarken. Tijdens deze periode kreeg hij psychiatrische behandeling.

In 2014, een jaar voor zijn vrijlating, werd hij aangeklaagd wegens het smokkelen van hasj naar Groenland. Ondanks deze aanklacht kreeg hij in 2015 voorwaardelijke invrijheidstelling.

Ten tijde van zijn vrijlating was hij ongeveer 44 jaar oud. Details over de voorwaarden van zijn voorwaardelijke vrijlating en zijn huidige verblijfplaats zijn niet openbaar gemaakt.

Impact op de gemeenschap

Het bloedbad verwoestte Narsaq. In een stad met minder dan 2.000 inwoners liet het verlies van zeven mensen in één nacht blijvende littekens achter.

Families verloren kinderen, broers en zussen en vrienden. Overlevenden droegen levenslange trauma's met zich mee. Het wooncomplex waar de aanval plaatsvond werd een symbool van tragedie.

De zaak leidde tot discussies in Groenland over alcoholmisbruik, geestelijke gezondheid en toegang tot vuurwapens. Toch blijven wapens wijdverbreid vanwege hun belang voor de jacht en het traditionele leven.

Het bloedbad benadrukte ook de beperkingen van het Groenlandse rechtssysteem, met name het gebrek aan veilige psychiatrische voorzieningen voor gevaarlijke daders.

Een bepalend moment in de geschiedenis van Groenland

Het bloedbad van Narsaq blijft de ergste massaschiotpartij in de geschiedenis van Groenland. Meer dan dertig jaar later wordt het nog steeds bestudeerd als een geval van extreme geweldpleging in een kleine, geïsoleerde gemeenschap.

Het is een tragische herinnering aan hoe persoonlijke conflicten, middelenmisbruik, psychische problemen en toegang tot wapens kunnen samenkomen in een catastrofale geweldsdaad.

YOUTUBE

https://www.youtube.com/channel/UCFKaEdWWfATh1ophXocm1ag

PODCAST

https://shows.acast.com/true-crime-24-ederlands